Sınırsız İnternet Gerçekten Sınırsız mı?
Adil kullanım eşiği, hız kısıtlaması ve sözleşme maddelerinin okunması.
Sınırsız kelimesi teknik bir terim değil, pazarlama terimi. Sözleşmede karşılığı genellikle şu: veri miktarı sınırsız, hız değil. Aradaki fark faturada görünmüyor ama hatta görünüyor.
Paket kalemlerini okumayı ayrı bir yazıda anlattık. Bu yazı sözleşmeyi değil hattı okuyor: kısıt var mı, varsa hangi türden — ve bunu ölçerek bulmak.
Kelimenin dört ayrı anlamı
Bir paketin sınırsız olması dört farklı şey anlamına gelebiliyor ve hangisi olduğu yazmıyorsa varsayılan en dar olanı:
| Anlam | Ne vaat ediyor | Genelde var mı |
|---|---|---|
| Veri sınırsız | Aylık toplam indirme miktarı serbest | Evet |
| Hız sabit | Belirli bir miktardan sonra düşürülmez | Çoğu zaman hayır |
| Servis ayrımsız | Hiçbir uygulamaya ayrı davranılmaz | Değişken |
| Eş zamanlı kullanım serbest | Cihaz sayısı ve paylaşım sınırsız | Ev hatlarında evet |
Reklamdaki sınırsız neredeyse her zaman birinci satır. İkinci satır sözleşmede adil kullanım, yoğunluk yönetimi ya da hız optimizasyonu başlığı altında duruyor.
Adil kullanım nedir, nerede yazar
Adil kullanım eşiği, belirli bir veri miktarından sonra hızın düşürüldüğü noktadır. Hat kesilmez — bu yüzden paket teknik olarak sınırsız kalır.
Sözleşmede bakılacak üç şey:
- Eşik değeri. Ne kadar veriden sonra devreye giriyor.
- Düşürülen hız. Eşik sonrası tavan; bazı hatlarda bu değer normal kullanımı zorlaştıracak kadar düşük.
- Sıfırlanma zamanı. Fatura dönemi başında mı, gün başında mı.
Üçüncü madde gözden kaçıyor: günlük sıfırlanan bir eşik ile aylık sıfırlanan eşik aynı rakamda bile tamamen farklı deneyim veriyor.
Kısıt teşhis tablosu
Hat yavaşladığında belirti aynı, sebep dört ayrı katmanda olabiliyor. Her birinin ayırt edici ölçümü var:
| Belirti | Muhtemel kısıt | Ayırt edici ölçüm |
|---|---|---|
| Ayın belli bir gününden sonra sürekli yavaş | Adil kullanım eşiği | Hız gün boyu sabit ve düşük tavana oturuyor |
| Akşam saatlerinde yavaş, gece normal | Şebeke yoğunluğu | Aynı ölçüm sabah farklı çıkıyor |
| Yalnızca belirli bir serviste yavaş | Servis bazlı kısıt ya da o servisin kendi sorunu | Başka kaynaktan indirme normal |
| Her zaman aynı düşük değer | Hattın fiziksel sınırı | Modem durum sayfasındaki bağlantı hızı paketten düşük |
Dördüncü satır en çok yanlış teşhis edileni. Bakır hatlarda modemin kurduğu bağlantı hızı, mesafe ve hat kalitesine göre paketin altında kalabiliyor; bu bir kısıtlama değil, hattın verebildiği tavan. ADSL ve VDSL yazılarında bu ilişki var.
Modem durum sayfasındaki değeri okumak için modem arayüzüne girmeniz yeterli; hangi satıra bakılacağı modem göstergeleri yazısındaki mantıkla aynı — bağlantı kurulmuş ama hangi hızda kurulmuş.
Ölçümü geçersiz kılan hatalar
Kısıt aradığınızda ölçüm yöntemi belirleyici. Şu dört hata sonucu kullanılamaz hale getiriyor:
- Kablosuz bağlantıyla ölçmek. Ölçtüğünüz şey hat değil, oda içi sinyal. Kablosuz taraftaki kayıp ayrı bir konu.
- Arka plan trafiğini kapatmamak. Güncelleme ve bulut eşitleme hattı doldururken ölçüm anlamsız.
- Tek ölçüme güvenmek. Yoğunluk kaynaklı düşüşü görmek için farklı saatlerde tekrar gerekiyor.
- Birim karıştırmak. Tarife Mbps, indirme ekranı MB/s gösteriyor; aradaki fark sekiz kat.
Ölçümü doğru yapmanın adımlarını hız ölçme yazısında, çıkan değerleri yorumlamayı sonuç okuma yazısında anlattık.
Mobil hatlarda tablo farklı
Mobil paketlerde sınırsız kelimesi daha dar. Sık karşılaşılan üç madde:
| Madde | Anlamı |
|---|---|
| Eşik sonrası tavan | Veri devam eder ama hız belirgin şekilde düşer |
| Paylaşım kısıtı | Telefonu erişim noktası yapmak ayrı sayılır ya da kapalıdır |
| Servis muafiyeti | Belirli uygulamalar kotadan düşmez — yani diğerleri düşer |
İkinci satır ev interneti yerine mobil hat kullanmayı düşünenler için belirleyici; karşılaştırmayı ev interneti mi mobil mi yazısında yaptık. Üçüncü satır sınırsız iddiasıyla doğrudan çelişiyor: bazı servislerin sayılmaması, geri kalanının sayıldığı anlamına geliyor.
Kısıt bulduysanız ne yapılır
- Ölçümü belgeleyin. Farklı saatlerde, kabloyla, arka plan kapalı.
- Sözleşmedeki eşiği isteyin. Operatörden yazılı olarak talep edin; sözlü bilgi işinize yaramaz.
- Hattın fiziksel tavanını öğrenin. Modemin kurduğu bağlantı hızı paketin altındaysa üst pakete geçmek para kaybı.
- Karşılaştırın. Aynı adreste başka operatörün ne verdiğini adrese göre bakın.
- Geçiş düşünüyorsanız önce cayma bedelini hesaplayın.
Üçüncü madde en çok para kurtaranı. Hattınız paketin altında bir hızda bağlanıyorsa daha yüksek paket o hızı yükseltmiyor — ödenen fark karşılıksız kalıyor.
Özet
- Sınırsız genellikle veri için; hız için değil
- Eşik, düşürülen hız ve sıfırlanma zamanı üçü birlikte okunmalı
- Aynı yavaşlık dört ayrı katmandan gelebiliyor; ayırt eden şey ölçümün zamanı ve yöntemi
- Hattın fiziksel tavanı paketin altındaysa sorun kısıt değil altyapı
Sıkça sorulan sorular
Sınırsız internet gerçekten sınırsız mı?
Genellikle veri miktarı sınırsız, hız değil. Sözleşmede adil kullanım ya da yoğunluk yönetimi başlığı altında, belirli bir veriden sonra hızın düşürüldüğü bir eşik bulunur.
Adil kullanım eşiğine takıldığımı nasıl anlarım?
Ayın belli bir gününden sonra hız gün boyu sabit ve düşük bir tavana oturuyorsa eşik devrededir. Yoğunluk kaynaklı yavaşlık ise saate göre değişir; gece ölçümü farklı çıkar.
Hızım düşük, üst pakete geçsem düzelir mi?
Modemin kurduğu bağlantı hızı zaten paketinizin altındaysa hayır. Bu durumda sınır hattın fiziksel tavanıdır ve üst paket o tavanı yükseltmez.
Kısıt olup olmadığını ölçerken nelere dikkat etmeliyim?
Kabloyla ölçün, arka plandaki güncelleme ve eşitlemeleri kapatın, farklı saatlerde tekrarlayın ve birimleri karıştırmayın: tarife Mbps, indirme ekranı MB/s gösterir.
Mobil sınırsız paketlerde ne farklı?
Eşik sonrası hız tavanı daha belirgindir, telefonu erişim noktası olarak kullanmak ayrı sayılabilir ve bazı uygulamaların kotadan düşmemesi geri kalanının düştüğü anlamına gelir.