Wi-Fi Hızı Kablo Hızından Neden Düşük?
Paylaşımlı ortam, yarı çift yönlü çalışma ve teorik hız yanılgısı.
Aynı evde, aynı anda, aynı hatta kabloyla bağlı bilgisayar hattın tam hızını görürken telefon Wi-Fi'de bunun çok altında kalıyor. Sinyal tam olsa bile. Bunun sebebi bir arıza değil: Wi-Fi, kablonun çalışma biçiminden temelden farklı bir ortam.
Sinyal gerçekten zayıfsa önce sinyal ölçümüne bakın. Bu yazı sinyal iyiyken bile oluşan farkı anlatıyor.
Kutudaki sayı: iki bandın toplamı
Modem kutusunda "AX3000" ya da "AC1200" gibi bir sayı yazıyor. Çoğu kişi bunu cihazın hızı sanıyor. Aslında bantların teorik üst sınırlarının toplamı:
| Etiket | 2,4 GHz | 5 GHz |
|---|---|---|
| AC1200 | 300 Mbps | 867 Mbps |
| AX1800 | 574 Mbps | 1201 Mbps |
| AX3000 | 574 Mbps | 2402 Mbps |
Bir telefon aynı anda yalnızca bir banda bağlanıyor. Üstelik bu değerler en geniş kanal, en çok anten ve ideal koşullar için hesaplanmış. Kutudaki sayıyı hiçbir tek cihaz görmüyor.
Bağlantı hızı gerçek hız değil
Telefonun ya da bilgisayarın Wi-Fi ayrıntılarında gördüğünüz "bağlantı hızı", radyonun o an kullandığı kodlama hızı. İndirme hızınız bunun belirgin biçimde altında kalıyor, çünkü havadan giden her veri parçasının bir maliyeti var:
- Başlıklar ve önsöz: her çerçeve alıcının kilitlenmesi için ek sinyal taşıyor.
- Onaylar: Wi-Fi her çerçevenin (ya da çerçeve grubunun) ulaştığını ayrıca onaylatıyor. Kabloda bu katmanda böyle bir şey yok.
- Bekleme: göndermeden önce kanalın boş olduğunu dinlemek ve rastgele bir süre beklemek gerekiyor.
- Yeniden gönderim: bozulan çerçeveler tekrar gidiyor.
Kabaca söylemek gerekirse gerçek aktarım, bağlantı hızının yarısı ile üçte ikisi arasında kalıyor; bu oran ortama göre değişen yaklaşık bir değer.
Yarı çift yönlü ve paylaşımlı
Ethernet kablosunda iki cihaz aynı anda hem gönderip hem alabiliyor ve kablo yalnızca o iki cihaza ait. Wi-Fi'de ise:
| Kablo | Wi-Fi | |
|---|---|---|
| Aynı anda gönderme ve alma | Evet (tam çift yönlü) | Hayır, sırayla (yarı çift yönlü) |
| Ortam | Her cihaza ayrı kablo | Tüm cihazlar aynı havayı paylaşıyor |
| Konuşma sırası | Beklemek yok | Kanal boşalana kadar bekleniyor |
| Komşu ağlar | Etkisiz | Aynı kanaldaysa sıra paylaşılıyor |
Aynı anda yalnızca bir cihaz konuşabildiği için hattın hızı evdeki kablosuz cihazlar arasında zamanla bölünüyor. Komşu ağların bu sıraya nasıl ortak olduğunu komşu Wi-Fi karışması yazısında ölçtük.
Yavaş cihaz herkesi yavaşlatıyor
Uzak odadaki eski bir tablet düşük kodlama hızıyla konuşuyor; aynı miktarda veriyi göndermek için havayı çok daha uzun süre işgal ediyor. O sürede modemin yanındaki hızlı telefon bekliyor.
Yeni standartlar (Wi-Fi 6 ve sonrası) havayı cihazlar arasında daha verimli bölüştürüyor ve bu etkiyi azaltıyor, ama yalnızca hem modem hem cihaz destekliyorsa. Eski bir cihaz ağda kaldıkça kısmen devam ediyor.
Darboğaz çoğu zaman telefonda
Modem ne kadar iyi olursa olsun bağlantı, iki taraftan zayıf olanın sınırında kuruluyor:
- Anten sayısı: telefonlar genellikle iki veri akışı kullanıyor; üst düzey modemler dört ya da daha fazlasını destekliyor. Fazlası telefona fayda sağlamıyor.
- Standart: Wi-Fi 5 destekleyen bir telefon Wi-Fi 6 modemden Wi-Fi 5 hızında yararlanıyor.
- Kanal genişliği: 5 GHz'de 80 MHz kanal, 40 MHz'nin kabaca iki katı kapasite demek. Kalabalık ortamda modem kendiliğinden daraltabiliyor.
- Band: 2,4 GHz'ye bağlı bir cihaz, sinyal ne kadar güçlü olursa olsun 5 GHz'deki kapasiteye ulaşamıyor.
Farkı kendiniz ölçün
- Aynı bilgisayarla önce kabloyla, sonra modemin yanında Wi-Fi ile hız testi yapın.
- Wi-Fi ölçümü sırasında bağlantı hızını okuyun: Windows'ta
netsh wlan show interfaceskomutunun çıktısındaki alma ve gönderme hızı satırları; macOS'ta Option tuşuna basılıyken Wi-Fi simgesine tıklayınca görünen Tx Rate; Android'de Wi-Fi ağının ayrıntıları. - Aynı ölçümü kullandığınız odada tekrarlayın.
| Sonuç | Anlamı |
|---|---|
| Kablo hattın hızını veriyor, modem yanında Wi-Fi bağlantı hızına yakın bir değer | Normal; Wi-Fi'nin kendi tavanı |
| Modem yanında bağlantı hızı yüksek ama test çok düşük | Kanal kalabalık ya da ağda yoğun başka cihaz var |
| Modem yanında bağlantı hızı düşük | 2,4 GHz'ye bağlı, eski standart ya da dar kanal |
| Modem yanında iyi, odada çok düşük | Mesafe ve duvar; dB bütçesine bakın |
| Kablo da hattın hızını vermiyor | Sorun Wi-Fi değil; hat tarafına bakın |
Farkı daraltmak
- Sabit cihazları (televizyon, masaüstü, konsol) kabloya alın; hem kendileri hızlanır hem havayı boşaltırlar.
- Hızlı cihazları 5 GHz'ye bağlayın.
- Modem 80 MHz kanal genişliğini destekliyorsa ve ortam çok kalabalık değilse açın.
- Kullanılmayan eski cihazları ağdan çıkarın.
- Uzak odalar için menzil çözümlerine bakın.
Hız birimlerini karıştırmamak için de Mbps ile MB farkına göz atın: indirme programının gösterdiği MB/s değeri Mbps'nin sekizde biri.
Sıkça sorulan sorular
Wi-Fi hızı kablo hızından neden düşük?
Wi-Fi yarı çift yönlü ve paylaşımlı bir ortamdır: aynı anda yalnızca bir cihaz konuşur, her çerçeve için onay ve bekleme gerekir. Bu yüzden sinyal kusursuzken bile kablonun gerisinde kalır.
Modemin kutusunda AX3000 yazıyor, neden 3000 Mbps alamıyorum?
Bu sayı iki bandın teorik üst sınırlarının toplamıdır. Bir cihaz aynı anda tek banda bağlanır ve ideal koşullardaki bu değere hiçbir zaman ulaşmaz.
Telefonda bağlantı hızı 866 Mbps görünüyor ama test daha düşük, neden?
Bağlantı hızı radyonun kodlama hızıdır. Başlıklar, onaylar, kanalı dinleyip bekleme ve yeniden gönderimler yüzünden gerçek aktarım bunun belirgin biçimde altında kalır.
Wi-Fi 6 modem almak hızımı artırır mı?
Yalnızca cihazlarınız da Wi-Fi 6 destekliyorsa ve evde çok sayıda kablosuz cihaz varsa belirgin fark yaratır. Eski telefon yeni modemden eski standardın hızında yararlanır.
Wi-Fi hızımı kabloya yaklaştırmak için ne yapabilirim?
Sabit cihazları kabloya alın, hızlı cihazları 5 GHz’ye bağlayın, uygun ortamda geniş kanal kullanın ve ağdaki kullanılmayan eski cihazları çıkarın.