NS Kaydı Nedir? Alan Adı Nereye Bağlı?
Yetkili ad sunucularının belirlenmesi ve hosting değişiminde yapılacaklar.
NS (Name Server) kaydı, bir alan adının DNS kayıtlarını hangi sunucuların yönettiğini söyleyen kayıt. Sitenin hangi adreste durduğunu, e-postanın nereye gideceğini söylemiyor; o soruların cevabının kimde olduğunu söylüyor.
Kayıt türlerinin genel tablosu A kaydı yazısında, sorgunun adım adım yolculuğu DNS nasıl çalışır yazısında. Bu yazı NS'in işini, yani yetki devrini anlatıyor.
Yetki devri nasıl işliyor
ornek.com adresini soran bir çözümleyici önce .com sunucularına gidiyor. Onlar sitenin adresini bilmiyor; yalnızca şunu söylüyor: "bu alan adının kayıtlarını şu sunucular tutuyor". O liste NS kayıtları.
| Ad | Tür | Değer |
|---|---|---|
| ornek.com | NS | ns1.dnsfirmasi.net |
| ornek.com | NS | ns2.dnsfirmasi.net |
Çözümleyici bu sunuculardan birine gidip asıl soruyu soruyor. En az iki NS kaydı olması kural; biri cevap vermezse diğeri devreye giriyor.
Ad sunucusu olarak adres değil ad yazılıyor. NS değeri bir IP adresi olamaz, bir CNAME kaydını da gösteremez. Ad sunucusu alan adının kendi içindeyse (ns1.ornek.com gibi) bir döngü oluşuyor; bunu kırmak için üst bölgeye adresle birlikte kaydedilen ek bilgiye glue kaydı deniyor.
NS iki yerde duruyor
| Yer | Nereden değiştirilir | Kimin için |
|---|---|---|
| Üst bölge (.com, .net, .com.tr) | Alan adını aldığınız firmanın paneli | Dünyanın sizi bulması için belirleyici olan bu |
| Alan adının kendi bölgesi | DNS kayıtlarını yönettiğiniz panel | Ad sunucularının kendi cevabı |
Normalde ikisi aynı. Uyuşmadığında bazı çözümleyiciler bir listeyi, bazıları diğerini kullanıyor ve alan adı yerden yere farklı davranıyor. Panelde "ad sunucuları" başlığı altında değiştirdiğiniz şey birincisi.
Üç ayrı rol
"Alan adım nereye bağlı" sorusunun cevabı çoğu zaman üç ayrı firma:
| Rol | Ne yapıyor | Nasıl görülür |
|---|---|---|
| Kayıt firması | Alan adını size kiralıyor, NS'i üst bölgeye yazıyor | WHOIS kaydı |
| DNS barındırma | Kayıtları tutup cevaplıyor | NS kayıtları |
| Web barındırma | Sitenin dosyalarını sunuyor | A kaydındaki adres |
Üçü aynı firma olabilir, hepsi farklı da olabilir. Sorgulamak için:
- WHOIS sorgulama aracı kayıt firmasını ve üst bölgedeki ad sunucularını gösteriyor.
- DNS sorgulama aracı NS ve A kayıtlarını gösteriyor.
- Komut satırında:
nslookup -type=ns ornek.comya dadig ns ornek.com +short - Yetki zincirini baştan izlemek için:
dig +trace ornek.com
A kaydındaki adresin kime ait olduğunu da IP adresi kime ait yazısındaki yöntemle bulabilirsiniz.
Hosting değiştirirken iki yol
| NS'i yeni firmaya taşımak | NS'e dokunmayıp A kaydını değiştirmek | |
|---|---|---|
| Ne taşınıyor | Bütün DNS yönetimi | Yalnızca sitenin adresi |
| E-posta | MX ve TXT kayıtları yeni panelde yoksa kesilir | Etkilenmez |
| Geçiş süresi | Daha uzun | A kaydının TTL süresi kadar |
| Geri dönüş | Yine uzun | Hızlı |
NS değişiminin daha yavaş olmasının sebebi TTL. Üst bölgedeki NS kayıtları uzun süre önbellekte tutuluyor; .com için bu süre iki gün. Bu arada bazı ziyaretçiler eski ad sunucusuna, bazıları yenisine soruyor. TTL mantığı A kaydı yazısında ayrıntılı.
NS'i taşırken sıra
- Eski paneldeki bütün kayıtları not edin: A, AAAA, CNAME, MX, TXT. MX ve SPF kayıtları en çok unutulanlar.
- Yeni firmanın panelinde aynı kayıtları oluşturun.
- Yeni ad sunucularına doğrudan sorarak kayıtların hazır olduğunu doğrulayın:
dig @ns1.yenifirma.net ornek.com - Kayıt firmasının panelinde NS'i değiştirin.
- Eski bölgeyi en az iki gün silmeyin; önbellekteki ziyaretçiler hâlâ oraya soruyor.
Sık yapılan hatalar
- DNSSEC kaydını bırakmak. Alan adında DNSSEC açıksa üst bölgede bir DS kaydı var. NS yeni firmaya taşınıp DS kaydı eski anahtarla kalırsa, doğrulama yapan çözümleyiciler cevabı sahte sayıyor ve site bu kullanıcılar için tamamen kayboluyor. Taşımadan önce DS kaydını kaldırın, taşıma bitince yenisini ekleyin.
- Cevap vermeyen ad sunucusu. NS listesinde, alan adını artık tanımayan bir sunucu kalmışsa sorguların bir kısmı zaman aşımına düşüyor. Site ara ara açılmıyor.
- Eski bölgeyi erken silmek. Önbellekteki ziyaretçiler boş cevap alıyor.
- Değişikliği yalnızca kendi bilgisayarından kontrol etmek. Önce DNS önbelleğini temizleyin, sonra farklı çözümleyicilerle sorgulayın.
Sıkça sorulan sorular
NS kaydı nedir?
Bir alan adının DNS kayıtlarını hangi ad sunucularının yönettiğini gösteren kayıttır. Sitenin adresini değil, o adresi kimin cevaplayacağını söyler.
Alan adımın nereye bağlı olduğunu nasıl öğrenirim?
WHOIS kaydı kayıt firmasını ve ad sunucularını gösterir. NS kayıtları DNS barındırmayı, A kaydındaki adres de web barındırmayı gösterir. nslookup -type=ns komutu da kullanılabilir.
Hosting değiştirirken NS mi değiştirmeliyim, A kaydı mı?
Yalnızca site taşınıyorsa A kaydını değiştirmek daha hızlı ve e-postayı etkilemez. DNS yönetimini de yeni firmaya almak istiyorsanız NS değiştirilir; önce bütün kayıtlar yeni panele kopyalanmalıdır.
NS değişikliği ne kadar sürede yayılır?
Üst bölgedeki NS kayıtları uzun süre önbellekte tutulur, .com alan adlarında bu süre iki gündür. Bu yüzden NS değişimi A kaydı değişiminden daha yavaş görünür.
NS değiştirdim, site bazı kişilerde hiç açılmıyor, neden?
En sık sebep DNSSEC’tir: üst bölgede eski DS kaydı kaldıysa doğrulama yapan çözümleyiciler cevabı reddeder. Bir diğer sebep eski bölgenin önbellek süresi dolmadan silinmesidir.