Komşu Wi-Fi Ağları Hızınızı Düşürüyor mu?
Aynı kanalı kullanan ağların etkisi ve boş kanalın bulunması.
Evet, komşu Wi-Fi ağları hızınızı düşürebiliyor — ama ağların sayısıyla değil, ne kadar güçlü duyuldukları ve ne kadar kullanıldıklarıyla. Apartmanda yirmi ağ görmek tek başına bir şey söylemiyor. Aynı kanalda, yakın ve yoğun kullanılan iki komşu ağ ise akşamları hızınızı yarıya indirebiliyor.
Sinyal gücünü dBm olarak okumayı Wi-Fi sinyali zayıf yazısında anlattık. Bu yazı karışmanın kendisine bakıyor: nasıl işliyor, sizde olup olmadığını nasıl anlarsınız, nereye kaçarsınız.
Kanal bir paylaşılan hava
Wi-Fi'da aynı anda yalnızca bir cihaz konuşabiliyor. Her cihaz göndermeden önce kanalı dinliyor; başka biri konuşuyorsa bekliyor. Bu kural yalnızca sizin ağınızdaki cihazlar için değil, aynı kanalı duyan bütün ağlar için geçerli.
Yani komşunuzun televizyonu yüksek çözünürlüklü video çekerken kanalın havasını dolduruyor ve sizin telefonunuz o sürede sırasını bekliyor. Buna yayın süresi (airtime) paylaşımı deniyor. Hat hızınız ne olursa olsun kablosuz tarafta kullanabildiğiniz pay, kanalın ne kadar boş olduğuyla sınırlı.
| Komşu ağın sizde duyulan gücü | Etkisi |
|---|---|
| -60 dBm ve üstü | Güçlü: aynı kanaldaysa her konuşmasında sizi bekletiyor |
| -60 ile -80 | Orta: cihazlar birbirini duyup sıra bekliyor, etkisi kullanımına bağlı |
| -82 civarı ve altı | Zayıf: cihazlar çoğu zaman kanalı boş sayıyor, etkisi küçük |
Eşik değerleri standartlarda tanımlı yaklaşık düzeyler; cihazdan cihaza biraz değişiyor. Pratik sonuç şu: listenizin altındaki soluk ağları saymayın, üstteki güçlü birkaç ağa bakın.
Aynı kanal mı, komşu kanal mı?
Aynı kanaldaki ağlar birbirini düzgün duyduğu için kibarca sıra bekliyor: yavaşlatıyorlar ama bağlantıyı bozmuyorlar. Kısmen örtüşen kanallar ise daha kötü: 2.4 GHz'te kanal 3'teki bir ağ hem 1'i hem 6'yı kısmen örtüyor, cihazlar birbirinin konuşmasını anlamlı bir sinyal olarak çözemiyor ve onu gürültü olarak algılıyor. Sıra beklemek yerine üst üste konuşup paketleri bozuyorlar; sonuç yeniden gönderim, dalgalı hız ve yükselen jitter.
Bu yüzden 2.4 GHz'te yalnızca 1, 6 ve 11 kullanılmalı ve kanal genişliği 20 MHz'te kalmalı. 40 MHz seçeneği 2.4 GHz bandının neredeyse yarısını kaplıyor; kalabalık bir apartmanda herkesle örtüşmek demek.
Sizde karışma var mı? Üç karşılaştırma
- Saat: aynı yerde, aynı cihazla sabah ve akşam 21:00 civarında hız testi.
- Kablo: aynı saatlerde kabloyla bağlı bir bilgisayarla test.
- Bant: modemin yakınında 2.4 GHz ve 5 GHz'e ayrı ayrı bağlanarak test.
| Sonuç | Anlamı |
|---|---|
| Kablo akşam da iyi, Wi-Fi akşam kötü | Kablosuz karışma — komşular akşam evde |
| Kablo da akşam kötü | Sorun havada değil hatta: operatör tarafında yoğunluk |
| 2.4 GHz kötü, 5 GHz aynı yerde iyi | 2.4 GHz bandı kalabalık |
| Sinyal güçlü ama hız ve ping dalgalı | Karışma ya da kısmen örtüşen kanal |
| Belli bir odada, belli anlarda kopma | Wi-Fi olmayan bir kaynak (aşağıya bakın) |
Hız testlerini aynı sunucuya karşı yapın; ölçümün tuzaklarını internet hızı ölçme yazısında topladık. İkinci satırdaysanız bu yazının geri kalanı size yardım etmez; yavaşlığın diğer katmanlarına bakın.
Çevrenizde kim var?
Windows'ta komut isteminde:
netsh wlan show networks mode=bssid
Her ağın kanalını ve sinyal yüzdesini listeliyor. Kanalları sayarken yalnızca sinyali yüzde 40'ın üzerindeki ağları dikkate alın; bunun altı yukarıdaki tablonun zayıf satırına düşüyor. Android'de Wi-Fi analiz uygulamaları aynı bilgiyi grafik olarak gösteriyor ve hangi kanalın dolu olduğunu tek bakışta görmenizi sağlıyor.
Liste size bir de şunu söylüyor: güçlü komşu ağların hepsi aynı kanaldaysa (çoğu modem fabrika ayarında aynı kanalı seçiyor) başka bir kanal hemen rahatlama sağlıyor. Hepsi dağılmışsa kanal değiştirmek küçük fark yaratıyor ve asıl çözüm 5 GHz.
Wi-Fi olmayan karıştırıcılar
2.4 GHz lisanssız bir bant ve Wi-Fi onu başka cihazlarla paylaşıyor. Bu kaynaklar sıra beklemiyor, doğrudan gürültü üretiyor:
| Kaynak | Belirti |
|---|---|
| Mikrodalga fırın | Yalnızca fırın çalışırken, mutfağa yakın cihazlarda kopma |
| USB 3 bağlantı noktası ve kablosu | Dizüstüne takılı disk ya da kablosuz alıcı varken bağlantı kötüleşiyor |
| Bluetooth kulaklık, hoparlör | Genellikle hafif; çok cihaz bir aradayken belirgin |
| Kablosuz kamera, bebek monitörü | Sürekli yayın yapan eski modellerde kalıcı yavaşlık |
USB 3 satırı az bilinen ama belgelenmiş bir durum: bu bağlantının yaydığı gürültü 2.4 GHz bandına düşüyor. Kablosuz fare ya da klavye alıcısını USB 3 portundan ayırıp bir uzatma kablosuyla uzaklaştırmak sorunu çoğu zaman çözüyor.
Kaçış yolları
5 GHz
5 GHz bandında birbiriyle çakışmayan çok daha fazla kanal var ve bu bant duvarları zor geçtiği için komşunun sinyali size zayıf ulaşıyor. Karışma açısından bu bir avantaj. Kanal genişliğini sessiz bir ortamda 80 MHz, kalabalıkta 40 MHz tutun; 160 MHz apartmanda nadiren işe yarıyor. Duvarlar ve bantlar arasındaki ödünleşimi duvarların Wi-Fi sinyaline etkisi yazısında sayısal olarak verdik.
DFS kanallarının bedeli
5 GHz'in orta bölümündeki kanallar (52 ile 144 arası) hava ve askerî radarlarla paylaşılıyor. Modem bu kanallardan birini seçtiğinde önce yaklaşık bir dakika yayın yapmadan dinliyor; radar algılarsa kanalı bırakıp başka bir kanala geçmek zorunda. Bu kanallar çoğu zaman boş, ama modem ara ara kısa süreli kopma yaşatabiliyor. Kopmalar rahatsız ediyorsa 36–48 arasındaki kanallarda kalın.
Kanal 12 ve 13
Türkiye ve Avrupa'da 2.4 GHz'te 13 kanal kullanılabiliyor, bazı bölgelerde 11. Başka bölge için üretilmiş bir cihaz 12 ve 13'teki ağı hiç göremiyor. Kalabalıktan kaçmak için 13'e geçtiyseniz ve bir cihaz ağı listelemiyorsa sebep bu; Wi-Fi ağı görünmüyor yazısında diğer sebeplerle birlikte anlattık.
6 GHz ve kablo
Wi-Fi 6E ya da Wi-Fi 7 destekleyen modem ve cihazlarınız varsa 6 GHz bandı şu an neredeyse boş; menzili 5 GHz'ten de kısa. Hareket etmeyen cihazlar için ise en kesin çözüm kablo: televizyon, masaüstü ve konsol kabloya geçince havada sizin ağınızın payına düşen süre de diğer cihazlara kalıyor.
Sıkça sorulan sorular
Komşu Wi-Fi ağları internetimi yavaşlatır mı?
Yavaşlatabilir. Aynı kanalı duyan bütün ağlar yayın süresini paylaşır; komşunun yoğun kullanımı sizin cihazlarınızı bekletir. Etki ağ sayısıyla değil, komşu ağların sizde ne kadar güçlü duyulduğu ve ne kadar kullanıldığıyla ilgilidir.
Wi-Fi karışması olduğunu nasıl anlarım?
Akşam saatlerinde Wi-Fi ile kablolu bağlantıyı karşılaştırın. Kablo iyi, Wi-Fi kötüyse karışma olasıdır. Aynı yerde 5 GHz’e geçince düzeliyorsa sorun 2.4 GHz bandının kalabalığıdır.
Komşuyla aynı kanalı kullanmak kötü mü?
Kısmen örtüşen bir kanal seçmekten iyidir. Aynı kanaldaki ağlar sıra bekler; 3 ya da 4 gibi arada kalan kanallar ise birbirine gürültü olarak karışır. 2.4 GHz’te yalnızca 1, 6 ve 11 kullanın.
DFS kanalı nedir, seçmeli miyim?
Radarla paylaşılan 5 GHz kanallarıdır. Genellikle boştur ama modem radar algılarsa kanal değiştirmek zorunda kalır ve kısa kopmalar olabilir. Kopma yaşıyorsanız 36-48 arasındaki kanalları kullanın.
Mikrodalga fırın Wi-Fi’ı etkiler mi?
Evet, çalışırken 2.4 GHz bandında gürültü üretir ve yakınındaki cihazlarda kopmaya yol açabilir. Etkilenen cihazları 5 GHz’e bağlamak sorunu ortadan kaldırır.