Ethernet Kablo Kategorileri: Cat5e, Cat6, Cat7
Hangi kablonun hangi hıza yettiği ve ev için gereğinden fazla harcamamak.
Ev için kısa cevap: hazır ara kablo alıyorsanız Cat5e ya da Cat6 yeterli; duvara gömülecek, yıllarca değişmeyecek bir kablo çekiyorsanız Cat6a. Cat7 ve Cat8 evde ölçülebilir bir fark yaratmıyor. Kablo seçerken kategori yazısından daha önemli olan, kablonun gerçekten bakır olup olmadığı.
Kablonun Wi-Fi'a göre ne kazandırdığını Ethernet mi Wi-Fi mı yazısında, mevcut kablonun neden yavaş kaldığını kablolu bağlantı yavaş yazısında anlattık. Bu yazı satın alırken bakılacak şeyler hakkında.
Kategoriler
| Kategori | Frekans | Hız | Mesafe |
|---|---|---|---|
| Cat5 | 100 MHz | 100 Mbps (gigabit için güvenilmez) | 100 m |
| Cat5e | 100 MHz | 1 Gbps; 2,5 Gbps | 100 m |
| Cat6 | 250 MHz | 1 Gbps; 5 Gbps; 10 Gbps kısa mesafede | 100 m (10 Gbps için 55 m civarı) |
| Cat6a | 500 MHz | 10 Gbps | 100 m |
| Cat7 / 7a | 600 / 1000 MHz | 10 Gbps | 100 m |
| Cat8 | 2000 MHz | 25 / 40 Gbps | 30 m |
Mesafe sütunu toplam kanal uzunluğu: duvardaki kablo ile iki uçtaki ara kabloların toplamı. Evde bu sınıra yaklaşan bir hat neredeyse hiç yok.
Ara hızlar: son yıllarda 2,5 Gbps ve 5 Gbps bağlantı noktası taşıyan modem, ağ kartı ve anahtarlar yaygınlaştı. Bu hızlar özellikle mevcut kablolarla çalışsın diye tasarlandı: 2,5 Gbps Cat5e üzerinde, 5 Gbps Cat6 üzerinde tam mesafede çalışıyor. Yani gigabit üstü bir paket aldığınızda evdeki Cat5e kablo çoğu zaman değişmek zorunda değil.
Cat7 ve Cat8 neden ev için değil?
Cat7, uluslararası kablolama standardında tanımlı ama o standardın öngördüğü bağlantı ucu RJ45 değil, başka tip uçlar. Piyasada RJ45 uçlu satılan "Cat7" kabloların bağlantı ucu bu sınıfın gerektirdiği başarımı vermiyor; pratikte Cat6a gibi davranıyorlar. Kutudaki yüksek sayı, bağlantının hızını uçlar belirlediği için anlamını yitiriyor.
Cat8 ise veri merkezlerinde, yan yana dolaplar arasındaki kısa bağlantılar için tasarlandı: 30 metreye kadar 25 ve 40 Gbps. Evdeki hiçbir cihaz bu hızlarda Ethernet portu taşımıyor. Üstelik kalın, sert ve dar köşelerde zor bükülüyor.
Kategoriden önemli olanlar
Kablonun kılıfında kategori dışında birkaç kısaltma daha yazıyor. Kaliteyi asıl bunlar söylüyor:
| Etiket | Anlamı | Ne seçmeli |
|---|---|---|
| Saf bakır / CCA | CCA bakır kaplı alüminyum demek; ucuz ve hiçbir kategori standardına uymuyor | Saf bakır |
| Tek telli (solid) / çok telli (stranded) | Tek telli duvar içi için; çok telli esnek, ara kablo için | Duvara tek telli, masaya çok telli |
| AWG | Tel kalınlığı; sayı küçüldükçe tel kalınlaşıyor | 23 ya da 24; 26 ve 28 yalnızca kısa kabloda |
| UTP / FTP / S/FTP | Zırhsız / folyo zırhlı / çift zırhlı | Evde UTP; elektrik hattına paralel uzun güzergâhta zırhlı |
CCA en önemli tuzak. Kablo "Cat6" yazıyor ama iletken alüminyumsa kategori iddiası geçersiz: direnç yüksek, uzun mesafede bağlantı hızı düşüyor, uç takılan noktada tel kolay kırılıyor ve kablo üzerinden güç veren cihazlarda (bazı güvenlik kameraları ve erişim noktaları) ısınıyor. Etikette "%100 bakır" ya da "pure copper" yazısı arayın; ucuzluğu dikkat çeken kablolarda satıcıya sorun.
Zırh kendi başına iyi bir şey değil. Zırhlı kablo, uçları ve bağlandığı priz de zırhlıysa ve topraklanmışsa işe yarıyor. Evde sıradan bir UTP kablo çoğu durumda daha sorunsuz.
Yassı kablo
Halının altından ya da kapı kenarından geçirmek için satılan yassı kablolar pratik, ama içindeki tel çiftleri yuvarlak kablodaki gibi düzenli sarılamıyor ve çoğu kategori değerlerini tam karşılamıyor. Kısa mesafede, gigabit hızda genellikle sorun çıkarmıyor. Uzun bir güzergâh için yuvarlak kablo seçin.
Nerede ne kullanmalı?
| Kullanım | Öneri |
|---|---|
| Modemden bilgisayara, oyun konsoluna, TV'ye ara kablo | Cat5e ya da Cat6, saf bakır, hazır uçlu |
| Odadan odaya duvar içi ya da kanal içi tesisat | Cat6a, tek telli, saf bakır |
| Kapı altından, halı altından geçiş | Kısa yassı kablo ya da ince çaplı Cat6 |
| Bahçe, balkon, dış mekân | Dış mekân (UV dayanımlı) kılıflı kablo |
| Kablo üzerinden beslenen kamera ya da erişim noktası | Saf bakır, 23–24 AWG; CCA kesinlikle değil |
Duvar içine kablo çekmek emek isteyen bir iş; bir kez yapılıyor. Bu yüzden orada bir üst kategoriye çıkmak mantıklı, ara kablolarda değil. Ara kablo bozulursa beş dakikada değişiyor.
Uç takmak
Kendiniz uç takacaksanız kablonun kategorisine uygun RJ45 uç alın: Cat6 ve Cat6a teli daha kalın olduğu için Cat5e uçlarına sığmıyor ya da zorla oturuyor. Takılan her ucu bir kablo test cihazıyla deneyin; sekiz telin her biri doğru sırada değilse bağlantı ya hiç kurulmuyor ya da sessizce 100 Mbps'e düşüyor. Bunu bilgisayarda bağlantı hızına bakarak da görebilirsiniz.
Kabloyu nereye çekeceğinize karar vermeden önce modemin yerini düşünmek de işe yarar; modem nereye konulmalı yazısı bu konuda. Kablo çekilemeyen odalar için mesh Wi-Fi ya da erişim noktası seçeneklerine bakabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Ev için hangi Ethernet kablosu yeterli?
Ara kablo için Cat5e ya da Cat6 yeterlidir. Duvar içine yıllarca kalacak bir kablo çekiyorsanız Cat6a mantıklıdır. Cat7 ve Cat8 evde ölçülebilir fark yaratmaz.
Cat6 ile Cat5e arasında hız farkı var mı?
Gigabit ve altındaki hatlarda ölçülebilir fark yoktur. Fark 5 ve 10 Gbps gibi yüksek hızlarda ve uzun mesafede ortaya çıkar.
Cat7 kablo almalı mıyım?
Ev için gerek yok. RJ45 uçlu satılan Cat7 kablolar bu sınıfın öngördüğü bağlantı ucunu kullanmaz ve pratikte Cat6a gibi davranır.
CCA kablo nedir, neden kaçınılmalı?
Bakır kaplı alüminyum kablodur. Hiçbir kategori standardına uymaz; direnci yüksektir, uzun mesafede hız düşer, kolay kırılır ve kablo üzerinden güç verilen cihazlarda ısınır.
Yassı Ethernet kablosu yavaş mı?
Kısa mesafede gigabit hızda genellikle sorun çıkarmaz. Uzun güzergâhta tel çiftleri düzenli sarılamadığı için yuvarlak kablo daha güvenilirdir.