Güvenlik ve Gizlilik 10 Ekim 2026

5651 Sayılı Kanun ve Log Tutma Yükümlülüğü

Kafe, otel ve işletmeler için kayıt tutma zorunluluğunun kapsamı.

Kafe, restoran, otel, kuaför ya da ofis: misafirlerine Wi-Fi veren her işletme bir noktada "5651 log tutma" sözünü duyuyor. Çoğu zaman bir kurulum firmasının teklifiyle birlikte. Bu yazı kanunun ne istediğini hukuki yorumla değil, kaydın teknik olarak ne olduğu üzerinden anlatıyor; neyi kimin tuttuğunu bilmek, hangi cihazın ve hizmetin gerçekten gerektiğine karar vermeyi kolaylaştırıyor.

Bu yazı hukuki görüş değil. Saklama süresi, kaydın biçimi ve yaptırımlar mevzuatta ve yönetmeliklerde tanımlı; zaman içinde değişebiliyor. Güncel metni kaynağından ya da bir hukukçudan teyit edin.

Kanundaki roller

5651 sayılı kanun internet ortamındaki aktörleri rollerine göre ayırıyor. İşletmenin hangi role girdiği yükümlülüğü belirliyor:

Misafirine Wi-Fi veren işletme genellikle "toplu kullanım sağlayıcı" satırına giriyor. Ticari amaçla internet kafe işletmek ise ayrıca izin gerektiren ayrı bir faaliyet; o tarafı bu yazının konusu değil.

Neden ayrıca bir kayda gerek var?

Operatör, hangi genel adresi hangi aboneye ne zaman verdiğini zaten kaydediyor (IP adresi loglanır mı yazısında anlattık). Ama bir kafede abone işletmenin kendisi. Kafedeki elli misafir internete aynı genel adresten çıkıyor; operatörün kaydı "bu adres şu kafeye aitti" demekle duruyor.

Kafenin içinde hangi cihazın o anda o trafiği ürettiğini yalnızca kafenin kendi ağ cihazı biliyor. Toplu kullanım sağlayıcıdan beklenen kayıt bu boşluğu dolduruyor.

Kaydın anatomisi

Bu kayda genellikle "iç IP dağıtım kaydı" deniyor. Ağdaki cihaz bağlandığında ona yerel bir adres veriliyor (DHCP); kayıt bu dağıtımın izi:

Bu dört alan, operatörün kaydıyla yan yana konunca bir zincir kuruyor: genel adres → kafe → o saatte o iç adres → o MAC adresi. Zincirin son halkası cihaz, kişi değil. Misafir girişi bir telefon numarası ya da oda numarasıyla yapılıyorsa o eşleme de ayrıca kayıtlı oluyor.

Kaydın sonradan değiştirilmediğini göstermek için zaman damgası ve bütünlük doğrulaması isteniyor; ayrıntı mevzuatta. Pratikteki anlamı: düz bir metin dosyası yeterli sayılmayabiliyor.

MAC adresinin ne olduğunu ve neden bazen değiştiğini MAC adresi nedir yazısında anlattık. Telefonların her ağda rastgele MAC kullanması, kaydın cihazı uzun vadede tanımasını zorlaştırıyor ama o ağdaki oturumu tanımlamaya yetiyor.

Ev modemi neden yetmiyor?

Ev tipi bir modem de DHCP dağıtıyor ve bir günlük ekranı tutuyor. Ama:

• Günlüğü kendi belleğinde, sınırlı sayıda satır olarak tutuyor; yeniden başlatınca çoğu zaman siliniyor.
• Kayıtları dışarıya, kalıcı bir yere aktarma seçeneği ya hiç yok ya da kısıtlı.
• Zaman damgası ve bütünlük doğrulaması yok.
• Saat yanlış ayarlıysa (sık görülür) kayıt zamanları da yanlış oluyor.

Bu yüzden işletmelerde kaydı genellikle ayrı bir cihaz ya da hizmet üretiyor: kayıt özellikli bir ağ geçidi, misafir girişi yöneten bir "hotspot" sistemi ya da kayıtları uzaktaki bir sunucuya gönderen bir yapı.

Kurulum firmasına sorulacaklar

1. Kayıt hangi cihazda üretiliyor ve nerede saklanıyor? Cihaz bozulursa kayıtlar ne oluyor?
2. Kayıtta hangi alanlar var? İç adres, MAC ve zaman aralığı tam mı?
3. Zaman damgası ve bütünlük doğrulaması nasıl yapılıyor?
4. Saklama süresi hangi mevzuata göre ayarlandı ve süre dolunca silme kendiliğinden mi?
5. Bir talep geldiğinde belirli bir saat aralığının kaydını kim, nasıl çıkarıyor?
6. Misafir girişinde kişisel veri alınıyorsa aydınlatma metni hazır mı?

Son madde ayrı bir yükümlülüğe bağlanıyor: telefon numarası, oda numarası ya da kimlik bilgisi almak kişisel veri işlemek demek. IP adresinin kişisel veri sayılıp sayılmadığını ayrı bir yazıda ele aldık.

Misafir ağını ayırmak

Kayıttan bağımsız ama aynı kurulumda yapılması gereken iş: misafir ağını işletmenin kendi ağından ayırmak. Kasa, kamera kaydedici ve ofis bilgisayarları misafirlerle aynı ağda olmamalı. Misafir ağı kurma yazısında ev ölçeğinde anlattığımız mantık işletmede de geçerli; misafirin tarafındaki riskleri halka açık Wi-Fi riskleri yazısında topladık.

Sıkça sorulan sorular