Terimler 28 Eylül 2026

MAC Adresi Nedir? IP’den Farkı

Donanım adresinin yapısı, üretici kodu ve yerel ağdaki rolü.

MAC adresi, ağ donanımınızın fabrikada verilmiş kimlik numarası. Her ağ kartının, her Wi-Fi çipinin kendine ait bir tane var.

IP adresinin alternatifi değil — altındaki katman. İkisi aynı anda ve birlikte kullanılıyor. Bu ilişkiyi kurmak, ağ konusundaki birçok şeyi yerine oturtuyor.

İkisi nasıl birlikte çalışıyor?

Bir paket gönderdiğinizde iki adres birden yazılıyor:

• IP adresi nihai hedefi söylüyor — paketin nereye gideceğini.
• MAC adresi bir sonraki durağı söylüyor — paketi şu an kimin alacağını.

Kargo benzetmesi: IP adresi paketin üzerindeki teslimat adresi, MAC adresi ise paketi şu anda taşıyan kuryenin kimliği. Adres değişmiyor ama kurye her aktarma noktasında değişiyor.

Paket modeminize ulaştığında MAC adresi modemin adresiyle değiştiriliyor, sonraki durakta yine değişiyor. IP adresi ise yol boyunca sabit kalıyor.

İkisini eşleştiren protokol ARP. Bilgisayarınız ağa "192.168.1.1 kimde?" diye soruyor, modem MAC adresiyle cevap veriyor. Bu mekanizmanın güvenlik tarafı için ARP spoofing yazımıza bakabilirsiniz.

Yapısı: ilk yarı üreticiyi söyler

MAC adresi 48 bit, altı grup hâlinde yazılır: A4:83:E7:1B:9C:2D. İki yarısı iki farklı şey ifade eder.

Üretici kodları kayıtlı ve herkese açık. Yani bir MAC adresinin ilk üç grubuna bakarak cihazın hangi markaya ait olduğunu anlayabilirsiniz.

Bu, ağınızdaki bilinmeyen bir cihazı tanımak için işe yarar: modem arayüzündeki bağlı cihazlar listesinde tanımadığınız bir kayıt varsa, üretici kodu size ne tür bir cihaz olduğunu söyler. MAC adresi sorgulama aracımıza adresi yazıp üreticiyi görebilirsiniz.

Ayrıca ayırma karakteri değişebilir; bazı sistemler iki nokta yerine tire (A4-83-E7-1B-9C-2D) ya da nokta kullanır. Aynı adrestir.

Nasıl öğrenilir?

• Windows: ipconfig /all — "Physical Address" satırı
• macOS / Linux: ifconfig ya da ip link
• Android: Ayarlar › Telefon hakkında › Durum
• iPhone: Ayarlar › Genel › Hakkında › Wi-Fi Adresi

Cihazınızda birden fazla MAC adresi göreceksiniz — Wi-Fi ve ethernet ayrı donanım, ayrı adres. Hangisini kullandığınıza dikkat edin.

Kritik nokta: internete gitmiyor

Yaygın bir yanlış bilgi var: MAC adresinin internette izlenebildiği sanılıyor. Gitmiyor.

MAC adresi yalnızca aynı yerel ağda anlamlı. Paketiniz modeminizden çıkarken MAC adresi modemin adresiyle değiştiriliyor; ziyaret ettiğiniz site sizinkini hiç görmüyor.

Yani bir web sitesi MAC adresinizi öğrenemez. Öğrenebilenler: modeminiz, aynı ağdaki diğer cihazlar ve bağlandığınız Wi-Fi ağının sahibi.

Sitelerin sizi nasıl tanıdığı ayrı bir konu — kimin neyi görebildiğini ayrı bir yazıda ele aldık.

IP ile karşılaştırma

Adres türlerinin tamamı için genel IP ile yerel IP farkı yazımıza bakabilirsiniz.

Rastgele MAC: artık varsayılan

"Değişmez" kuralının önemli bir istisnası var. Modern telefonlar gizlilik için her Wi-Fi ağına farklı ve rastgele bir MAC adresiyle bağlanıyor.

Amaç, alışveriş merkezleri gibi yerlerde cihazın Wi-Fi sinyalinden izlenmesini engellemek. iOS ve Android’de bu özellik varsayılan olarak açık.

Bunun iki pratik sonucu var:

• MAC filtreleme artık işe yaramıyor. Ağınıza yalnızca belirli MAC adreslerinin girmesine izin verseniz bile telefonlar her seferinde farklı adresle geliyor.
• DHCP ayırma bozulabiliyor. Cihaza sabit yerel adres tanımladıysanız, telefon rastgele MAC kullanıyorsa kural tutmuyor. O ağ için özelliği kapatmanız gerekir.

İkinci madde önemli: sabit yerel adres tanımladığınız telefonlarda "Özel Wi-Fi Adresi" ya da "Rastgele MAC" ayarını o ağ için kapatın.

MAC filtreleme güvenlik önlemi değil

Bazı kaynaklar Wi-Fi güvenliği için MAC filtrelemeyi öneriyor. İki nedenle işe yaramaz:

1. MAC adresleri havada açık dolaşıyor. Şifreli ağda bile başlık kısmı şifresizdir; dinleyen biri geçerli adresleri görebilir.
2. Değiştirilebiliyor. Yazılımla istediğiniz MAC adresini kullanabilirsiniz — filtreyi aşmak bir komut meselesi.

Gerçek koruma güçlü bir parola ve WPA2/WPA3 şifrelemesi. Ayrıntı için Wi-Fi şifresi kırılabilir mi yazısına bakabilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular