Tarayıcı VPN Eklentisi Gerçek VPN mi?
Eklentilerin yalnızca tarayıcı trafiğini yönlendirmesi; aslında proxy oldukları.
Tarayıcı mağazasında "VPN" adıyla sunulan eklentilerin çoğu teknik olarak VPN değil, tarayıcıya kurulan bir proxy. Yalnızca o tarayıcının trafiğini başka bir sunucu üzerinden gönderiyorlar. Bilgisayarın geri kalanı olduğu gibi kalıyor.
Bu her zaman kötü değil; bazı işler için yeterli. Sorun, kullanıcının kapsamı bilmeden "her şey korunuyor" sanması. Bu yazı kapsamı ölçmeyi ve eklentinin istediği izinleri okumayı anlatıyor. Seçim sorusunun kendisini proxy mi VPN mi yazımızda ele aldık.
Eklenti ile VPN arasındaki fark
| Tarayıcı eklentisi | Sistem VPN'i | |
|---|---|---|
| Hangi trafik | Yalnızca o tarayıcı | Cihazdaki bütün uygulamalar |
| Nasıl çalışıyor | Tarayıcının proxy ayarını değiştiriyor | İşletim sistemine sanal ağ arayüzü ekliyor |
| Diğer tarayıcılar | Etkilenmiyor | Tünelden geçiyor |
| Oyun, e-posta, eşitleme | Doğrudan gidiyor | Tünelden geçiyor |
| Bağlantı kopunca | Tarayıcı genellikle doğrudan bağlanıyor | Kill switch varsa trafik duruyor |
Tek istisna: bazı VPN sağlayıcılarının eklentisi, bilgisayara kurulu olan kendi uygulamalarının uzaktan kumandası. Eklentiye basınca masaüstü uygulaması bağlanıyor ve bütün sistem tünelden geçiyor. Eklentinin açıklamasında masaüstü uygulamasının kurulu olması gerektiği yazıyorsa bu türdür.
Kapsamı ölçmek: dört test
Eklentiyi açın ve aşağıdaki testleri sırayla yapın. Her biri farklı bir sızıntı yolunu gösteriyor.
- Aynı tarayıcı: sorgulama aracında adresin ve ülkenin değiştiğini görün. Değişmediyse eklenti çalışmıyor.
- İkinci tarayıcı: başka bir tarayıcıda aynı sayfayı açın. Gerçek adresinizi görüyorsanız bu beklenen sonuç; eklentinin kapsamı bu.
- WebRTC: eklenti açıkken sorgulama aracında iki farklı adres görünüyorsa tarayıcı gerçek adresi WebRTC ile dışarı veriyor. Ayrıntısı WebRTC sızıntısı yazısında.
- DNS: alan adlarının nerede çözüldüğü eklentinin kullandığı proxy türüne bağlı. Sızıntı testi yazısındaki yolla DNS sunucusunun ülkesine bakın.
Proxy/VPN tespit aracımızda eklentinin çıkış adresinin siteler tarafından nasıl göründüğüne de bakabilirsiniz: çoğu eklenti veri merkezi adresi kullanıyor ve bu, bazı sitelerin CAPTCHA göstermesinin sebebi.
Gizli pencerede eklenti
Tarayıcılar eklentileri gizli pencerede varsayılan olarak çalıştırmıyor. Normal pencerede eklenti açıkken gizli pencereye geçtiğinizde gerçek adresle bağlanıyor olabilirsiniz. Eklenti ayarlarında "gizli modda izin ver" seçeneği ayrıca açılmalı. Gizli sekmenin adres üzerinde hiçbir etkisi olmadığını ayrı yazıda anlattık.
İzin listesini okumak
Eklentiyi kurarken tarayıcı istenen izinleri gösteriyor. VPN eklentilerinde sık görülenler:
| İzin | Ne sağlıyor | Gerekli mi? |
|---|---|---|
| Proxy ayarlarını yönetme | Trafiği sunucuya yönlendirme | Evet — işin kendisi |
| Gizlilik ayarlarını değiştirme | WebRTC'yi kısıtlama | Makul |
| Ziyaret ettiğiniz sitelerdeki tüm verileri okuma ve değiştirme | Her sayfanın içeriğine erişim | Proxy için gerekmiyor |
| Tarama geçmişini okuma | Hangi sitelere girdiğinizin listesi | Gerekmiyor |
Üçüncü satır en ağır izin. Bu izne sahip bir eklenti açtığınız her sayfanın içeriğini, formlara yazdığınız bilgileri ve sayfadaki bağlantıları görebiliyor ve değiştirebiliyor. Reklam engelleme ya da WebRTC koruması için istenebiliyor, ama tek başına trafik yönlendirmek için gerekli değil.
Proxy sunucusu da trafiğinizi taşıdığı için ona güvenmek zorundasınız; HTTPS içeriği sunucudan gizliyor, ama sayfa içeriğine erişim izni olan eklenti HTTPS'in içini tarayıcıda, şifre çözüldükten sonra görüyor.
Sessiz güncelleme ve sahip değişikliği
Eklentiler kendiliğinden güncelleniyor. Popüler bir eklentinin başka bir şirkete satılması ve yeni sahibin güncellemeyle veri toplamaya başlaması bilinen bir örüntü. Kurarken güvendiğiniz geliştirici, bir yıl sonra aynı geliştirici olmayabilir.
- Mağaza sayfasında geliştirici adını ve son güncelleme notlarını ara ara kontrol edin.
- Güncellemeden sonra yeni izin istenirse tarayıcı eklentiyi durdurup onay istiyor; bu uyarıyı düşünmeden onaylamayın.
- Kullanmadığınız eklentileri kaldırın.
Ücretsiz eklentilerde maliyetin nereden karşılandığı sorusu da geçerli; ücretsiz proxy riskleri yazımızdaki tablo eklentiler için de geçerli.
Ne zaman yeterli?
| Amaç | Eklenti yeterli mi? |
|---|---|
| Bir sitenin başka ülke sürümüne bakmak | Genellikle evet |
| Halka açık Wi-Fi'de korunmak | Hayır — diğer uygulamalar açıkta |
| Torrent ya da oyun | Hayır — tarayıcı dışında |
| İşyeri ağında gizlilik | Kısmen — yalnızca tarayıcı trafiği |
Sıkça sorulan sorular
Tarayıcı VPN eklentisi gerçek VPN mi?
Çoğu değil. Tarayıcının proxy ayarını değiştirip yalnızca o tarayıcının trafiğini başka bir sunucudan geçiriyor. Diğer tarayıcılar ve uygulamalar gerçek adresle bağlanmaya devam ediyor.
Eklenti açıkken gerçek adresim sızar mı?
Birkaç yoldan sızabilir: WebRTC, eklentinin çalışmadığı gizli pencere, başka bir tarayıcı ya da uygulama. Sorgulama aracında iki adres görünüyorsa WebRTC sızıntısı var demektir.
VPN eklentisinin istediği izinler güvenli mi?
Proxy ayarlarını yönetme izni işin kendisi. Ziyaret ettiğiniz sitelerdeki tüm verileri okuma ve değiştirme izni ise çok daha geniş ve trafik yönlendirmek için gerekli değil.
Eklenti gizli pencerede çalışır mı?
Varsayılan olarak hayır. Eklenti ayarlarından gizli modda çalışmasına ayrıca izin vermeniz gerekiyor; aksi halde gizli pencere gerçek adresle bağlanıyor.
Eklenti mi, VPN uygulaması mı kullanmalıyım?
Yalnızca bir sitenin başka ülke sürümünü görmek istiyorsanız eklenti yeterli olabilir. Halka açık Wi-Fi, oyun, torrent ya da bütün cihazı korumak için sistem genelinde çalışan bir VPN gerekiyor.