İçeriğe geç
ipkontrol.net

Güvenlik ve Gizlilik

Tarayıcı Güvenlik Ayarları

Chrome, Firefox ve Edge’de mutlaka değiştirilmesi gereken ayarlar.

Tarayıcı ayarlarında değiştirmeye değer şeylerin sayısı sanıldığından az. Uzun listelerin çoğu ya varsayılan olarak zaten açık olanı tekrar ediyor ya da bedelini söylemeden bir şey kapattırıyor.

Bu yazı ikisini ayırıyor: güvenlik ayarları sizi zarardan koruyor ve neredeyse bedelsiz; gizlilik ayarları takibi azaltıyor ama her birinin bir bedeli var.

Ayrım neden önemli

Güvenlik ayarıGizlilik ayarı
Neye karşıZararlı site, sahte sertifika, ele geçirilmiş hesapReklam ağları, veri toplayıcılar
BedeliYok denecek kadar azBazı siteler bozulur
VarsayılanÇoğu açıkÇoğu kapalı
Kararı kim verirHerkes için aynıKullanıma göre değişir

Son satır sebebi: üçüncü taraf çerezlerini tamamen kapatmak bir gazete okuyucusu için sorunsuz, bankacılık ve kurumsal giriş kullanan biri için kırılmaya açık.

Güvenlik: açık olması gerekenler

Bu maddelerin hepsi güncel tarayıcılarda zaten açık. Listede olmalarının sebebi, kapatılmış olabileceği: bir uzantı, bir kurumsal politika ya da eski bir tavsiye yüzünden.

  • Otomatik güncelleme — tek maddede en büyük etkiyi yapan ayar. Tarayıcı açıklarının çoğu, yaması çıktıktan sonra istismar ediliyor.
  • Güvenli tarama / zararlı site uyarısı — bilinen sahte ve zararlı adreslerde araya giriyor.
  • HTTPS zorlama — şifresiz bir adrese gidildiğinde önce şifrelisini deniyor.
  • Karışık içerik engelleme — şifreli sayfa içindeki şifresiz parçaları durduruyor.
  • Sertifika uyarılarını geçmeme — uyarı ekranında "yine de devam et" alışkanlığı, bu ayarın ne kadar açık olduğundan daha önemli.

Sertifika uyarısının ne anlama geldiğini ayrı bir yazıda açtık. Kısası: kendi ağınızda çıkıyorsa genellikle saat ya da ara sunucu sorunu, halka açık ağda çıkıyorsa durmanız gerekiyor.

Şifre ve hesap tarafı

Tarayıcının kendi şifre yöneticisi, aynı şifreyi her yerde kullanmaktan daha iyi. Kontrol edilmesi gereken üç şey:

  1. Eşitleme şifrelemesi — tarayıcı hesabınızla eşitleme yapıyorsanız, kayıtların cihazda şifrelenmesini sağlayan ayrı bir parola seçeneği var. Seçilmezse kayıtlar sağlayıcının anahtarıyla tutuluyor.
  2. Sızıntı uyarısı — kayıtlı bir parola bilinen bir veri sızıntısında geçiyorsa haber veriyor.
  3. Otomatik giriş — cihaz paylaşılıyorsa kapatın; şifre kayıtlı kalsın ama tek tıkla girmesin.

Tarayıcı ayarı değil ama etkisi hepsinden büyük: iki faktörlü doğrulama. Parola sızsa bile hesabı korur.

Gizlilik: bedeli olan ayarlar

AyarNe kazandırırNe bozar
Üçüncü taraf çerezlerini engelleSiteler arası profil kurulmasını zorlaştırırBazı tek oturum açma ve ödeme akışları
Kapanışta çerezleri silOturum bazlı iz bırakırHer açılışta yeniden giriş
Gelişmiş izleme korumasıBilinen takip alan adlarını durdururBazı gömülü içerik ve yorum alanları
Arama önerilerini kapatYazdığınız her harf sunucuya gitmezÖneri listesi kaybolur
Konum iznini varsayılan reddetSayfa açılışında konum sorulmazHarita ve teslimat siteleri elle adres ister

Birinci satır en çok konuşulanı ama en çok abartılanı da: çerez olmadan yapılan takip yöntemleri zaten yaygınlaştı. Çerez engellemek tek başına takibi bitirmiyor.

İzinler: asıl temizlik burada

Ayarların en çok ihmal edilen bölümü site izinleri. Her tarayıcıda Ayarlar → Gizlilik → Site ayarları benzeri bir yerde duruyor ve verdiğiniz izinlerin tam listesini gösteriyor.

İzinÖnerilenSebep
BildirimEngelleEn çok istismar edilen izin; sahte uyarı ve reklam kanalı
KonumHer seferinde sorKalıcı izin arka planda da geçerli
Kamera ve mikrofonHer seferinde sorGörüşme siteleri dışında gerekmiyor
Açılır pencereEngelleVarsayılan zaten bu
Otomatik indirmeSorTek tıkla dosya inmesini engeller

Bildirim satırı pratikte en değerlisi. Yıllar içinde farkında olmadan izin verilmiş onlarca site birikiyor ve bunların bir kısmı sahte uyarı göndermek için kullanılıyor. Listeyi bir kez açıp tanımadıklarınızı silmek beş dakika.

İşe yaramayan ya da ters tepenler

  • Do Not Track başlığı — bağlayıcı değil, sitelerin çoğu yok sayıyor. Üstelik açık olması parmak izinize ayırt edici bir bilgi daha ekliyor.
  • Kullanıcı ajanını değiştirmek — nadir bir kombinasyon seçmek sizi gizlemiyor, tam tersine benzersiz yapıyor. Parmak izi yazısında bunun sebebini açtık.
  • Gizli sekmeyi gizlilik aracı sanmak — yerel iz bırakmıyor ama ağ tarafında hiçbir şeyi değiştirmiyor. Ne yaptığını ayrı yazdık.
  • Çok sayıda gizlilik eklentisi kurmak — birbirini ezip sayfaları bozuyor ve eklenti kümesi de bir parmak izi.

Sıralama

Yeni bir cihazda ya da temizlik yaparken bu sırayla:

  1. Otomatik güncellemenin açık olduğunu doğrulayın.
  2. Site izinleri listesini açın, tanımadığınız bildirim izinlerini silin.
  3. Şifre eşitlemesi kullanıyorsanız ek şifreleme parolasını kurun.
  4. Üçüncü taraf çerezini engelleyin; bir şey bozulursa o siteye istisna tanımlayın.
  5. Takip engellemesini "katı" yapmadan önce her gün kullandığınız beş siteyi deneyin.

Ağ tarafındaki engelleme ayrı bir konu ve tarayıcı ayarıyla çözülmüyor; hangi aracın hangi katmanda çalıştığını ayrı bir yazıda karşılaştırdık. Tarayıcınızın şu anda dışarıya ne gösterdiğini merak ediyorsanız tarayıcı bilgim aracı tam olarak bunu listeliyor.

Sıkça sorulan sorular

Tarayıcıda ilk değiştirilmesi gereken ayar hangisi?

Site izinleri listesi. Yıllar içinde birikmiş bildirim izinleri en çok istismar edilen kanal ve temizlemesi birkaç dakika sürüyor.

Üçüncü taraf çerezlerini engellemek siteleri bozar mı?

Bazılarını bozar. Tek oturum açma ve bazı ödeme akışları üçüncü taraf çereze bağlıdır. Engelleyip bozulan siteye istisna tanımlamak en pratik yol.

Do Not Track ayarını açmalı mıyım?

Gerekmiyor. Bağlayıcı bir kural değil, siteler yok sayabiliyor. Üstelik açık olması tarayıcı parmak izinize ayırt edici bir bilgi daha ekliyor.

Tarayıcının şifre yöneticisi güvenli mi?

Aynı parolayı her yerde kullanmaktan belirgin şekilde iyi. Eşitleme kullanıyorsanız kayıtların cihazda şifrelenmesini sağlayan ek parolayı kurun ve iki faktörlü doğrulamayı açın.

Gizlilik eklentisi kurmak ayar değiştirmekten daha mı iyi?

İkisi farklı katmanda çalışıyor. Tarayıcı ayarları bedelsiz olanları halleder; eklenti daha fazlasını yapar ama çok sayıda eklenti birbirini ezer ve sayfaları bozar.