Modem ile Router Arasındaki Fark
İki cihazın işlevi, ev tipi cihazlarda ikisinin birleşmiş olması.
Modem, hattan gelen sinyali bilgisayarların anladığı veriye çeviren cihaz. Router (yönlendirici) ise o veriyi evdeki cihazlar arasında paylaştıran, her pakete nereye gideceğini söyleyen cihaz. Evinizdeki kutuya herkes "modem" diyor ama o kutu çoğu zaman ikisini birden, hatta dört ayrı cihazın işini birden yapıyor.
Ayrım günlük kullanımda önemsiz görünüyor. Kendi router'ınızı almaya, port açmaya ya da evde ikinci bir cihaz kurmaya kalktığınızda ise sorunların çoğu tam bu karışıklıktan çıkıyor.
Tek kutuda dört görev
| Görev | Ne yapar | Olmasa ne olur |
|---|---|---|
| Modem | Telefon hattındaki, koaksiyel kablodaki ya da fiberdeki sinyali ethernet verisine çevirir | Hattan hiç veri alınamaz |
| Router | Operatörle oturum açar, genel adresi alır, NAT ve DHCP ile evdeki cihazlara dağıtır | Aynı anda yalnızca tek bir cihaz internete çıkabilir |
| Switch | Arkadaki LAN girişleriyle kablolu cihazları birbirine bağlar | Kablolu cihaz sayısı giriş sayısıyla sınırlı kalır |
| Erişim noktası | Kablolu ağı Wi-Fi olarak yayınlar | Kablosuz bağlantı olmaz |
Operatörün verdiği cihaz bu dördünü tek gövdede topluyor. Teknik belgelerde buna "ev ağ geçidi" deniyor; bu yüzden modemin yerel adresi aynı zamanda varsayılan ağ geçidiniz.
Router'ın ikinci satırdaki işi en az bilineni ama en belirleyici olanı. Operatör size tek bir genel adres veriyor; evdeki on cihazın hepsinin o tek adresle internete çıkabilmesini router'daki NAT sağlıyor. Her cihaza yerel bir adres veren de router'daki DHCP sunucusu.
Sizdeki kutu hangisi? Arkasına bakın
Kutunun ne yaptığını en hızlı arkasındaki girişler söylüyor:
| Giriş | Görünüşü | Anlamı |
|---|---|---|
| DSL | Telefon fişi gibi küçük, çoğu zaman gri | İçinde bakır hat modemi var |
| Optik giriş | Yeşil ya da mavi uçlu ince kablo takılı | Fiber sonlandırma cihazı (ONT) kutunun içinde |
| Koaksiyel | Vidalı, televizyon kablosuna benzer | Kablo internet modemi |
| WAN / Internet | Ağ girişi, çoğu zaman farklı renkte | Router: modemi dışarıda olan bir cihaza bağlanıyor |
| LAN 1–4 | Aynı renkte ağ girişleri | Switch: kablolu cihazlar için |
DSL ya da optik girişi olan kutu hattı kendisi karşılıyor: modem ve router bir arada. Yalnızca WAN girişi olan kutu saf router; önünde ayrı bir modem ya da ONT olmalı. Fiber hatlarda sık görülen düzen de bu ikincisi: kapının yanında operatörün küçük ONT kutusu, ondan kabloyla bağlanan ayrı bir router. Bu düzenin yerleşim avantajını modem nereye konulmalı yazısında anlattık.
Ön paneldeki ışıklar da aynı ayrımı yansıtıyor: DSL ya da PON ışığı modem tarafının, Internet ışığı router tarafının durumu. Işıkların anlamını ayrıca tablo hâlinde verdik.
Kendi router'ınızı eklemenin üç yolu
Operatör cihazının Wi-Fi'ı zayıf kaldığında, VPN ya da gelişmiş ayar istediğinizde akla gelen çözüm kendi router'ınızı eklemek. Bağlama biçimi sonucu tamamen değiştiriyor:
| Yol | Operatör cihazı | Yeni cihaz | Sonuç |
|---|---|---|---|
| 1. Köprü modu | Yalnızca modem | Oturumu açar, tek router | Tek NAT, en temiz düzen |
| 2. Arkaya takmak | Router olarak kalır | WAN girişinden bağlı ikinci router | Çift NAT, iki ayrı ağ |
| 3. Erişim noktası modu | Router olarak kalır | LAN'dan bağlı, yalnızca Wi-Fi yayını | Tek ağ, tek NAT |
Köprü modunda operatör cihazı yalnızca sinyal çeviriyor; internet oturumunu sizin router'ınız açıyor. Bunun için operatörden internet kullanıcı adı ve şifresi (PPPoE bilgisi) gerekiyor, bazı fiber hatlarda ayrıca operatörün belirlediği bir VLAN numarası. Bazı operatör cihazlarında köprü seçeneği arayüzde kapalı geliyor; müşteri hizmetlerinden açtırmak gerekebiliyor.
Arkaya takmak en kolay yol ama en çok sorun çıkaran. İki cihaz da adres çevirisi yaptığı için dışarıdan gelen bağlantı iki kapıdan geçmek zorunda. Port yönlendirme yalnızca bir cihazda yazılırsa çalışmıyor, oyun konsolları kısıtlı NAT tipi gösteriyor, yazıcı ve akıllı televizyon öbür ağdaki telefonu görmüyor. Köprü modu mümkün değilse ara çözüm: operatör cihazında DMZ hedefi olarak yeni router'ın WAN adresini göstermek. Gelen her bağlantı doğrudan ikinci router'a gidiyor ve kuralları yalnızca orada yazmak yetiyor.
Erişim noktası modu amaç yalnızca daha iyi Wi-Fi ise doğru seçim. Yeni cihaz router görevini bırakıyor, adres dağıtmıyor, sadece yayın yapıyor. Ayrıntısını access point nedir yazısında anlattık.
Çift NAT'ı tek bakışta anlamak
Evde iki router olup olmadığından emin değilseniz iç taraftaki router'ın arayüzüne girip WAN adresine bakın:
| WAN adresi | Anlamı |
|---|---|
| 192.168.x.x ya da 10.x.x.x | Önünde bir router daha var: çift NAT |
| 100.64.x.x – 100.127.x.x | Adres çevirisi operatör tarafında: CGNAT |
| Sorgulama aracındaki adresle aynı | Tek NAT, doğrudan genel adres |
Üçüncü satırı karşılaştırmak için sorgulama aracında görünen adresi not edin. Router'ın arayüzüne ulaşamıyorsanız modem arayüz adresi aracı markaya göre yaygın adresleri listeliyor.
Ayrı kutularda açılış sırası
Modem ve router ayrıysa yeniden başlatmanın bir sırası var. Önce modemi (ya da ONT'yi) açın ve hat ışığı sabitlenene kadar bekleyin, sonra router'ı. Router önce açılırsa oturum açmayı deniyor, karşısında hazır bir hat bulamıyor ve bazı modellerde uzun bir bekleme süresine giriyor. "Her şeyi aynı anda fişe taktım, internet yarım saat gelmedi" şikâyetinin sık sebebi bu.
Aynı mantık arıza ararken de işe yarıyor: modem tarafının ışıkları normalse ve yalnızca Internet ışığı sönükse sorun hatta değil oturumda. Kullanıcı adı ve şifre, köprü modu ayarı ya da VLAN numarası kontrol edilmeli.
Sıkça sorulan sorular
Modem ile router arasındaki fark nedir?
Modem hattaki sinyali veriye çevirir; router bu veriyi evdeki cihazlar arasında paylaştırır, genel adresi NAT ile tüm cihazlara açar ve yerel adres dağıtır. Operatörlerin verdiği cihazlar ikisini tek kutuda toplar.
Evimdeki cihaz modem mi, router mı?
Arkasına bakın. DSL, optik ya da koaksiyel girişi varsa hattı kendisi karşılıyor, yani modem ve router bir arada. Yalnızca WAN girişi varsa saf router’dır ve önünde ayrı bir modem ya da ONT bulunur.
Kendi router’ımı nasıl bağlamalıyım?
En temiz yol operatör cihazını köprü moduna alıp oturumu kendi router’ınızda açmaktır. Arkaya WAN girişinden takmak çift NAT oluşturur; yalnızca daha iyi Wi-Fi istiyorsanız yeni cihazı erişim noktası moduna alın.
Çift NAT olduğunu nasıl anlarım?
İç taraftaki router’ın WAN adresine bakın. 192.168 ya da 10 ile başlıyorsa önünde bir router daha vardır. Sorgulama aracındaki adresle aynıysa tek NAT kullanıyorsunuz.
Köprü modu için ne gerekir?
Operatörden internet kullanıcı adı ve şifresi, bazı fiber hatlarda ayrıca VLAN numarası. Bazı operatör cihazlarında seçenek kapalı gelir ve müşteri hizmetlerinden açtırmak gerekir.