FTP Sunucusu Nasıl Kurulur?
Ev ağında dosya sunucusu kurmak ve dışarıya açarken SFTP’ye geçmek.
Evde bir FTP sunucusu kurmak, bir bilgisayardaki ya da diskteki dosyalara başka cihazlardan erişmenin eski ve yaygın yolu. Kurulumu birkaç dakika. Asıl karar kurulumdan önce: sunucu yalnızca ev içinde mi kullanılacak, yoksa dışarıdan da mı? Cevap, hangi protokolü seçeceğinizi değiştiriyor.
FTP'nin iki bağlantılı yapısını ve aktif/pasif ayrımını 21 numaralı port yazısında anlattık. Burada kurulum yollarına ve dışarıya açma kararına bakıyoruz.
Önce hedef
| İhtiyaç | Doğru araç |
|---|---|
| Evdeki bilgisayarlar arası dosya | Paylaşılan klasör — FTP gerekmez |
| Evde telefon, TV, medya oynatıcı erişimi | Paylaşılan klasör ya da medya sunucusu |
| Kamera ya da tarayıcının dosyayı bir yere bırakması | Ev içi FTP — cihaz çoğunlukla yalnızca FTP biliyor |
| Dışarıdan kendi dosyalarınıza erişim | SFTP ya da ev ağına VPN |
| Başkalarıyla dosya paylaşımı | Bulut paylaşım bağlantısı çoğu zaman daha basit |
Üçüncü satır ev içi FTP'nin hâlâ en sık kullanıldığı yer: bazı güvenlik kameraları, çok işlevli yazıcılar ve eski cihazlar dosyayı yalnızca FTP ile bırakabiliyor.
Dört kurulum yolu
| Yol | Artısı | Bedeli |
|---|---|---|
| Modemin USB girişi | Ek cihaz yok, modemin arayüzünden açılır | Yavaş, eski FTP sürümü, güncelleme sınırlı |
| NAS cihazı | Sürekli açık, FTP ve SFTP hazır | Ayrı cihaz |
| Windows yerleşik özellikleri | Ek program yok | Bilgisayar açık kalmalı |
| Ayrı sunucu programı | Kolay arayüz, ayrıntılı kullanıcı yönetimi | Programın güncel tutulması sizin işiniz |
Modemin USB özelliğini arayüzde genellikle "USB uygulamaları", "Depolama" ya da "Dosya paylaşımı" başlığı altında buluyorsunuz. Modem arayüzüne giriş adımları ayrı yazıda.
Ev içinde FTP: temel adımlar
- Sunucu olacak cihaza sabit bir yerel adres verin — modemin DHCP ayarından adres ayırarak. Adres değişirse kameralar dosyayı bırakamaz.
- Sunucuda yalnızca paylaşılacak klasörü gösterin, diskin tamamını değil.
- Her cihaz için ayrı kullanıcı açın; kameranın hesabı yalnızca yazabilsin.
- Anonim girişi kapatın.
- Windows güvenlik duvarında izni yalnızca Özel ağ profili için verin.
Dördüncü ve beşinci maddeler ev içinde bile önemli: misafir ağına bağlı bir cihaz ya da ele geçirilmiş bir akıllı cihaz ağdaki açık FTP'yi bulabilir. Güvenlik duvarı profilleri Windows Defender güvenlik duvarı yazısında anlatılıyor.
Dışarı açacaksanız: düz FTP değil, SFTP
Düz FTP kullanıcı adını, şifreyi ve dosyaları şifrelemeden gönderiyor. Ev içinde bu kabul edilebilir bir risk; internete açıldığında değil. Dışarıdan erişim için iki şifreli seçenek var:
- SFTP: SSH üzerinden dosya aktarımı. Tek port (22), pasif mod derdi yok, şifreli. Tercih edilmesi gereken bu.
- FTPS: FTP'nin TLS ile şifrelenmiş hali. Şifreli ama iki bağlantılı yapı sürüyor, yönlendirmesi zahmetli.
Windows'ta SFTP sunucusu
Windows 10 ve 11'de OpenSSH Sunucusu isteğe bağlı bir özellik olarak geliyor ve SFTP'yi de içeriyor:
| Adım | Nerede |
|---|---|
| Özelliği ekle | Ayarlar → Uygulamalar (ya da Sistem) → İsteğe bağlı özellikler → OpenSSH Sunucusu |
| Servisi başlat | Yönetici PowerShell'de Start-Service sshd |
| Otomatik başlasın | Set-Service -Name sshd -StartupType Automatic |
| Evde dene | Başka bilgisayardan SFTP istemcisiyle yerel adrese bağlan |
Giriş Windows kullanıcı hesabıyla yapılıyor. Şifre yerine anahtar kullanmak çok daha güvenli; anahtar üretme ve sunucuya koyma adımları SSH bağlantısı kurma yazısında. Dışarı açacaksanız şifreyle girişi tamamen kapatmayı düşünün.
Dışarı açmadan önce üç kontrol
- CGNAT arkasında mısınız? Modemin arayüzündeki WAN adresi ile sorgulama aracının gösterdiği adres farklıysa dışarıdan gelen bağlantı modeme hiç ulaşmıyor. Ayrıntı CGNAT yazısında.
- Adresiniz sabit mi? Değilse dinamik DNS ile bir alan adı tanımlayın; yoksa her adres değişiminde bağlantı kopar.
- Hangi portu açacaksınız? SFTP için tek port yeterli. Port yönlendirme adımları ve açık portun riskleri ayrı yazılarda.
Açık bir SSH portu dakikalar içinde otomatik şifre denemeleri almaya başlıyor; bu normal ve anahtar kullanıyorsanız zararsız. Portu değiştirmenin ne kazandırıp ne kazandırmadığını 22 numaralı port yazısında tartıştık.
Port açmadan alternatif: ev ağına VPN
Modemde bir VPN sunucusu kurup önce ev ağına bağlanırsanız dosya sunucusunu internete hiç açmanız gerekmiyor; dışarıdan sanki evdeymiş gibi erişiyorsunuz. Tek açık port VPN'in portu oluyor. Modeme VPN kurma ve kendi VPN sunucunuz yazıları bu yolu anlatıyor. Birden fazla hizmeti dışarıdan kullanacaksanız bu yol hem daha güvenli hem daha az bakım istiyor.
Sıkça sorulan sorular
Evde FTP sunucusu nasıl kurulur?
Modemin USB girişi, bir NAS, Windows’un yerleşik özellikleri ya da ayrı bir sunucu programı kullanılabilir. Sunucuya sabit yerel adres verin, anonim girişi kapatın ve yalnızca paylaşılacak klasörü gösterin.
Ev içinde dosya paylaşımı için FTP gerekli mi?
Genellikle hayır. Bilgisayarlar arası paylaşım için paylaşılan klasör yeterlidir. FTP daha çok yalnızca FTP bilen kamera ve yazıcılar için gerekir.
FTP sunucusunu internete açmak güvenli mi?
Düz FTP şifre ve dosyaları şifrelemeden gönderdiği için önerilmez. Dışarıdan erişim için SFTP ya da ev ağına VPN kullanın.
SFTP ile FTP farkı nedir?
SFTP dosyaları SSH üzerinden, şifreli ve tek porttan aktarır. FTP iki bağlantı kullanır ve şifreleme yapmaz.
Port yönlendirdim ama dışarıdan bağlanılamıyor, neden?
En sık neden CGNAT’tır: modem genel bir adres almıyorsa dışarıdan gelen bağlantı modeme ulaşmaz. Modemin WAN adresini sorgulama aracındaki adresle karşılaştırın.