IP Temelleri 2 Ekim 2026

Subnet Mask Nedir? Nasıl Hesaplanır?

255.255.255.0 ne demek, maskeyle ağ ve host kısmının ayrılması; hesaplama aracına bağlanır.

Subnet mask (alt ağ maskesi), bir IP adresinin hangi kısmının ağı, hangi kısmının cihazı gösterdiğini belirleyen 32 bitlik sayı. En sık gördüğünüz biçimi 255.255.255.0: ilk üç sekizli ağ, son sekizli cihaz demek.

Alt ağın neden var olduğunu subnet nedir yazısında anlattık. Bu yazı hesabın kendisi: maske nasıl okunur, ağ adresi nasıl bulunur, kaç cihaz sığar. Sonucu kontrol etmek için subnet hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

255.255.255.0 ne demek?

Her sekizli 8 bit. 255, sekiz bitin hepsinin 1 olduğu değer; 0 hepsinin 0 olduğu değer. 255 sınırının nereden geldiğini ayrı yazıda gösterdik. Maskeyi ikili yazınca anlamı kendiliğinden çıkıyor:

1 olan bitler ağ kısmı, 0 olan bitler cihaz kısmı. Burada 24 tane 1 var; bu yüzden aynı maske kısaca /24 olarak da yazılıyor.

Ağ adresi nasıl bulunur: VE işlemi

Cihaz, adresini maskeyle bit bit "VE" işlemine sokuyor. Kural basit: iki bit de 1 ise sonuç 1, değilse 0. Örnek: 192.168.1.37 adresi, 255.255.255.0 maskesi.

İlk üç sekizlide maske 255 olduğu için adres olduğu gibi geçiyor. Sonuç 192.168.1.0: bu adresin ağ adresi. Cihaz bir paketi göndermeden önce aynı hesabı hedef adres için de yapıyor. İki sonuç aynıysa hedef aynı ağda, doğrudan gönderiyor; farklıysa paketi ağ geçidine veriyor.

Kaç cihaz sığar?

Cihaz kısmındaki 0 bitlerinin sayısına n dersek:

Kullanılabilir adres = 2ⁿ − 2

İki adres düşülüyor çünkü cihaz kısmının tamamen 0 olduğu adres ağın kendisi, tamamen 1 olduğu adres yayın adresi. İkisi de bir cihaza verilemiyor.

Ev ağlarının neredeyse hepsi /24. 254 cihaz bir ev için fazlasıyla yeterli.

Geçerli maske kuralı

Maskede 1'ler soldan bitişik gitmeli, araya 0 girmemeli. Bu yüzden bir sekizlide yalnızca dokuz değer olabilir:

255.255.255.100 ya da 255.0.255.0 geçerli maske değil. Bir cihaz bunları kabul etse bile ağ tutarsız çalışıyor. Ayrıca 255'ten küçük bir sekizliden sonra gelen her sekizli 0 olmak zorunda.

Kısayol: 256 eksi sekizli

/24 dışındaki maskelerde ikili yazmadan sonuca gitmenin yolu şu: maskenin 255 olmayan sekizlisini 256'dan çıkarın. Çıkan sayı blok boyu; ağlar o sekizlide bu sayının katlarında başlıyor.

Örnek: 192.168.1.100 adresi, 255.255.255.192 maskesi.

1. 256 − 192 = 64. Blok boyu 64.
2. 64'ün katları: 0, 64, 128, 192. Ağlar bu değerlerde başlıyor.
3. 100, 64 ile 128 arasında. Ağ adresi 192.168.1.64.
4. Bir sonraki bloğun bir eksiği yayın adresi: 192.168.1.127.
5. Aradakiler kullanılabilir: 192.168.1.65 – 192.168.1.126, toplam 62 adres.

Aynı yöntem üçüncü sekizlide de çalışıyor. 255.255.252.0 maskesinde blok boyu 256 − 252 = 4; 10.0.9.15 adresi 8 ile 12 arasındaki blokta, ağ 10.0.8.0, yayın 10.0.11.255.

Maske yanlış girilirse

Elle adres verilen bir cihazda maske hatası tuhaf belirtiler üretiyor: bazı cihazlara ulaşılıyor, bazılarına ulaşılamıyor; internet çalışıyor ama yazıcı görünmüyor. Maskesi dar girilen cihaz, aslında aynı ağdaki komşularını başka ağda sanıp paketleri ağ geçidine gönderiyor. Belirti tablosu subnet nedir yazısında; aynı adresin iki cihaza verilmesiyle karışmaması için IP çakışması yazısına da bakabilirsiniz.

Kendi maskenizi görmek için Windows'ta ipconfig, macOS ve Linux'ta ifconfig ya da ip addr yeterli.

Sıkça sorulan sorular