FTTH, FTTB ve FTTC Arasındaki Fark
Fiberin nereye kadar geldiği; “fiber” denen paketlerin hepsinin aynı olmadığı.
Üç kısaltmanın da açılımı "Fiber To The ..." ile başlıyor ve son harf her şeyi değiştiriyor: fiberin nereye kadar geldiğini. Eve kadar mı, binaya kadar mı, yoksa sokaktaki dolaba kadar mı? Aradaki fark, aldığınız hizmetin gerçekte ne olduğunu belirliyor.
FTTH — fiber eve kadar
Fiber To The Home. Cam lif doğrudan dairenize girer, modeminize bağlanır. Bakır tel hiç devreye girmez.
- Mesafeye bağımlılık pratikte yok.
- Yükleme hızı yüksek, bazı paketlerde indirmeyle eşit.
- Gecikme en düşük.
- Elektriksel gürültüden etkilenmez.
Üçü arasında gerçek anlamda "fiber internet" olan budur.
FTTB — fiber binaya kadar
Fiber To The Building. Fiber binanın girişindeki bir dağıtım noktasına kadar gelir, oradan dairelere bina içi bakır kablolarla dağıtılır.
Bina içi mesafe kısa olduğu için performans FTTH'ye yakın olabilir. Ancak belirleyici olan bina içi tesisatın kalitesidir: eski binalarda dağıtım kabloları hızı ciddi şekilde sınırlayabilir. Aynı binada iki daire farklı hız alabilir.
FTTC — fiber sokaktaki dolaba kadar
Fiber To The Cabinet. Fiber, sokaktaki saha dolabına kadar gelir. Dolaptan evinize kadar olan kısım bakır telefon hattıdır.
Bu aslında VDSL'dir. Fiberin sağladığı tek şey, dolabın santralden uzak olmasının artık önemsiz olması. Dolaptan evinize olan mesafe ise hâlâ her şeyi belirler: 100 metredeki bir daire ile 800 metredeki daire arasında belirgin hız farkı olur.
Bakır hattın yaşı, ek yerleri ve nemden etkilenmesi de devrede kalır. Yani FTTC paketinde "fiber" kelimesi geçer ama yaşadığınız deneyim büyük ölçüde bakır hat deneyimidir.
Karşılaştırma
| Tür | Fiber nereye | Eve giren | Mesafe etkisi | Yükleme hızı |
|---|---|---|---|---|
| FTTH | Daireye | Fiber | Yok denecek kadar az | Yüksek |
| FTTB | Binaya | Bakır (bina içi) | Az | Orta-yüksek |
| FTTC | Sokak dolabına | Bakır | Belirgin | Düşük-orta |
Hangisine sahip olduğunuzu nasıl anlarsınız?
Paket adına bakarak anlaşılmaz. Üç somut yöntem var:
1. Modeminizin bağlantı türüne bakın
Modeme giren kabloyu inceleyin. Telefon fişi gibi ince bir kablo takılıysa (RJ11) bakır hat üzerinden geliyorsunuz demektir — yani FTTC ya da FTTB. Fiber bağlantıda modem ya doğrudan optik kabloyla beslenir ya da duvardaki bir optik sonlandırma cihazından ethernet kablosuyla gelir.
2. Modem arayüzündeki hat bilgisine bakın
Modem arayüzüne girip (genellikle 192.168.1.1) hat durumu ya da WAN bölümüne bakın. Orada "VDSL2", "ADSL2+" gibi bir mod yazıyorsa bakır hat kullanıyorsunuzdur. "GPON" ya da "Ethernet" görüyorsanız fiber.
Aynı ekranda genellikle hat senkron hızı da yazar. Bu değer, paketinizin vaat ettiği hızdan belirgin şekilde düşükse mesafe kaynaklı kayıp yaşıyorsunuz demektir.
3. Yükleme hızınızı ölçün
En hızlı ipucu budur. Bakır hat teknolojileri asimetriktir: yükleme hızı indirmenin çok altındadır. FTTH'de bu fark küçülür, bazı paketlerde tamamen kalkar.
100 Mbps indirme alıp 8 Mbps yükleme alıyorsanız bakır hat üzerindesiniz. Ölçümü kablolu bağlanarak yapın; Wi-Fi üzerinden yapılan ölçüm hattınızı değil kablosuz bağlantınızı ölçer. Ayrıntı için internet hızı nasıl ölçülür.
Neden bu kadar önemli?
Çünkü aynı hızı vaat eden iki paket, altyapıları farklıysa aynı deneyimi vermiyor. FTTC'de gecikme daha yüksek, yükleme hızı daha düşük ve hat kalitesine bağlı kopmalar daha sık.
Evden çalışıyorsanız yükleme hızı, çevrimiçi oyun oynuyorsanız gecikme ve kararlılık belirleyici olur. İkisi de FTTH'nin öne çıktığı alanlar.
Altyapı türlerinin tamamı için Türkiye'de internet altyapı türleri ve fiber internet nedir yazılarına bakabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
FTTH ile FTTC arasındaki fark nedir?
FTTH'de fiber doğrudan eve girer. FTTC'de fiber sokaktaki dolaba kadar gelir, oradan eve bakır telefon hattıyla devam edilir — bu aslında VDSL'dir.
Paketimde "fiber" yazıyor, FTTH mi?
Şart değil. FTTC paketlerinde de "fiber" ifadesi kullanılır. Modeme giren kabloya ve modem arayüzündeki bağlantı moduna bakarak ayırt edebilirsiniz.
Hangi altyapıda olduğumu nasıl anlarım?
Modeme telefon fişi gibi ince bir kablo giriyorsa bakır hat üzerindesiniz. Modem arayüzünde VDSL2 yazıyorsa FTTC, GPON ya da Ethernet yazıyorsa fiber.
Yükleme hızım neden bu kadar düşük?
Bakır hat teknolojileri asimetriktir; yükleme indirmenin çok altındadır. 100 Mbps indirmeye karşılık 8 Mbps yükleme alıyorsanız bakır hat üzerindesiniz.
FTTB, FTTH kadar iyi mi?
Yakın olabilir ama bina içi tesisatın kalitesine bağlıdır. Eski binalarda dağıtım kabloları hızı ciddi şekilde sınırlayabilir.