Proxy 2 Eylül 2026

Proxy Nedir? Ne İşe Yarar?

Vekil sunucunun tanımı, isteğin nasıl aracı üzerinden geçtiği ve tipik kullanım alanları.

Proxy, isteklerinizi sizin adınıza ileten aracı sunucudur. Bir siteye doğrudan bağlanmak yerine proxy'ye söylersiniz, o gider getirir. Site sizin adresinizi değil proxy'nin adresini görür. Mantık basit — önemli olan bu aracılığın nerede işe yaradığı ve nerede yetmediği.

Nasıl çalışıyor?

Normalde tarayıcınız hedef sunucuya doğrudan bağlanır. Proxy tanımlandığında bu değişir: tarayıcı isteği proxy'ye gönderir, proxy hedefe iletir, gelen cevabı size aktarır.

Hedef sunucu açısından bağlantı proxy'den gelmiştir. Sizin adresinizi görmez. Değişikliğin gerçekten olduğunu IP sorgulama aracıyla doğrulayabilirsiniz.

Proxy türleri

• HTTP proxy: yalnızca web trafiğini taşır. En yaygın tür.
• SOCKS5 proxy: protokolden bağımsız çalışır; web dışındaki trafiği de taşıyabilir. Daha esnektir.
• Şeffaf proxy: kullanıcının haberi olmadan araya girer. Kurumlar, okullar ve bazı operatörler tarafından filtreleme amacıyla kullanılır.
• Ters proxy: sunucu tarafında çalışır. Yük dengeleme, önbellekleme ve saldırı filtreleme için sitelerin önüne konur. Ziyaretçiyi değil siteyi korur.

VPN'den farkı

İki teknoloji sık karıştırılır ama aralarındaki fark kullanım kararını tamamen değiştirir:

Özetle: proxy konum aracıdır, VPN gizlilik aracıdır. Proxy trafiğinizi şifrelemediği için operatörünüz ve aynı ağdaki biri ne yaptığınızı görmeye devam eder. Karşılaştırmanın tamamı için VPN nedir yazısına bakabilirsiniz.

Nerede işe yarar?

• Tek seferlik konum değişikliği. Bir sitenin başka bir ülkeden nasıl göründüğünü kontrol etmek için yeterlidir.
• Uygulama bazlı ayrım. Yalnızca bir programın farklı bir adresten çıkmasını istiyorsanız, tüm cihazı yönlendirmeye gerek kalmaz.
• Kurumsal filtreleme. Şirket ağlarında hangi sitelere erişileceğini denetlemek ve trafiği kaydetmek için kullanılır.
• Önbellekleme. Aynı içeriğe çok sayıda istek geliyorsa proxy kopyayı saklayıp bant genişliği tasarrufu sağlar.

Nerede yetmez?

• Halka açık Wi-Fi'de güvenlik. Şifreleme olmadığı için aynı ağdaki biri trafiğinizi görebilir.
• Giriş yapılan hesaplar. Oturum bilgileriniz şifresiz geçer.
• Banka ve ödeme işlemleri. Hassas veri taşıyan hiçbir işlem proxy üzerinden yapılmamalı.
• Operatörden gizlenmek. Hangi siteye gittiğiniz yine görünür.

Ücretsiz proxy listeleri

İnternette binlerce ücretsiz proxy adresi paylaşılıyor. Bunları kullanırken farkında olunması gereken şey şu: trafiğiniz, kim olduğunu bilmediğiniz birinin sunucusundan şifresiz geçer. Sunucu sahibi trafiği okuyabilir, kaydedebilir, hatta sayfaya kendi içeriğini ekleyebilir.

Bir de kararlılık sorunu var: ücretsiz proxy'ler sık kapanır, yavaştır ve aynı adresi binlerce kişi kullandığı için birçok site tarafından engellenmiştir.

Nasıl ayarlanır?

Proxy kullanmak için iki bilgi yeterlidir: sunucu adresi ve port numarası.

• Windows: Ayarlar › Ağ ve İnternet › Proxy.
• Android: Wi-Fi ağının ayarlarında, ağ bazında tanımlanır.
• Tarayıcı: Firefox kendi proxy ayarını tutar; Chrome sistem ayarını kullanır.

Sistem geneli ayar tüm uygulamaları etkiler. Yalnızca tarayıcıda kullanmak isterseniz eklenti ya da ayrı bir tarayıcı profili tercih edilir.

Proxy ayarı kendiliğinden açıldıysa

Windows'ta "proxy sunucusuna bağlanılamıyor" hatası alıyorsanız ve siz bir proxy tanımlamadıysanız, bu genellikle zararlı yazılım belirtisidir. Bazı zararlı yazılımlar trafiği kendi sunucularına yönlendirmek için bu ayarı değiştirir.

Çözüm: Ayarlar › Ağ ve İnternet › Proxy bölümünden elle ayarları kapatın ve sisteminizi tarayın.

Sıkça sorulan sorular